Trip killers: welke medicijnen een bad trip mogelijk kunnen afzwakken of stoppen

There is a new scientific article dat onderzoekt welke medicijnen mogelijk bruikbaar zijn om een ernstige psychedelische ontregeling, ook wel een bad trip genoemd, farmacologisch af te zwakken of te stoppen.

In it, we discuss:

Psychedelica worden steeds vaker onderzocht als behandeling voor psychische aandoeningen en ook recreatief gebruikt. In sommige gevallen kan het gebruik leiden tot intense psychologische ontregeling, met paniek, verward gedrag, gevaarlijke impulsiviteit of zelfs presentatie op de spoedeisende hulp of opname in een psychiatrisch ziekenhuis. De auteurs stellen dat zulke situaties in de praktijk klinisch relevant zijn, terwijl er opvallend weinig systematische evaluatie bestaat van middelen die de psychedelische toestand kunnen afbreken.

De echte focus van dit artikel ligt niet op nieuwe patiëntgegevens of op een trial, maar op een kritische review van kandidaatmiddelen. De auteurs bespreken onder meer serotonine-antagonisten, middelen voor psychose en geselecteerde middelen tegen angst en depressie. Daarbij kijken zij niet alleen naar theoretische bruikbaarheid, maar ook naar werkingsmechanismen, farmacokinetiek, veiligheid en toepasbaarheid in acute zorgsituaties. 

Middelen die in deze review zijn besproken
Ja, nu is het duidelijk. Op basis van de volledige tekst zijn dit de middelen of middelgroepen die de auteurs echt bespreken als mogelijke trip killers of als relevante vergelijkingsmiddelen.

1. Selectieve 5-HT2A-antagonisten
De review bespreekt vooral ketanserin, pimavanserin, pirenperone, pizotifen en ritanserin. Binnen deze groep worden ketanserin en pirenperone neergezet als de meest plausibele kandidaten vanuit receptorlogica, al zijn beschikbaarheid en bijwerkingen belangrijke beperkingen.

2. Antipsychotica
Hier worden meerdere middelen besproken. De belangrijkste zijn risperidone, paliperidone, olanzapine, quetiapine, asenapine, ziprasidone, loxapine, lurasidone, aripiprazole, brexpiprazole, chlorpromazine en clozapine. Daarnaast noemen ze ook nog haloperidol, juist als voorbeeld van een middel dat minder geschikt kan zijn omdat het de psychedelische toestand niet goed afzwakt en angst zelfs kan verergeren. Ook zotepine en sertindole worden kort genoemd als theoretische opties.

De auteurs komen hier uiteindelijk uit op risperidone als meest praktische eerste keuze wanneer ketanserin niet beschikbaar is. Paliperidone wordt genoemd als alternatief.

3. Middelen tegen angst en depressie
In deze groep bespreken ze vooral trazodone, mirtazapine, buspirone en mianserin. Daarnaast noemen ze ook bredere klassen zoals SSRI’s en tricyclische antidepressiva. Bij de tricyclische middelen worden specifiek amitriptyline, clomipramine en imipramine genoemd. Van deze groep zien de auteurs vooral trazodone en mirtazapine als de meest bruikbare kandidaten, al benadrukken ze dat deze middelen vaak ook vooral sederen.

4. Antihistaminica
Hier bespreken ze cyproheptadine, diphenhydramine en promethazine. Van deze drie krijgt cyproheptadine de meeste aandacht, omdat het naast antihistaminerge werking ook relevante 5-HT2A-antagonistische eigenschappen heeft.

5. Benzodiazepinen
De review noemt benzodiazepinen nadrukkelijk als middelen die een trip meestal niet echt stoppen, maar wel angst en onrust kunnen dempen. De besproken middelen zijn diazepam, alprazolam, midazolam, lorazepam en clonazepam.

6. Overige middelen
Daarnaast bespreken de auteurs nog niacine als historisch en speculatief middel. Ze noemen ook alcohol en cannabis, maar juist als voorbeelden van strategieën die volgens hen eerder onhandig of schadelijk kunnen zijn dan behulpzaam.

Wat de auteurs uiteindelijk aanraden:
Hun praktische volgorde is ongeveer deze. Eerst ketanserin als voorkeursmiddel. Als dat niet beschikbaar is, dan risperidone of paliperidone. Bij neuroleptica-gevoeligheid noemen ze cyproheptadine, trazodone of mirtazapine als alternatieven. Benzodiazepinen zien ze vooral als aanvullend voor anxiolyse en sedatie, niet als echte receptorgerichte trip killer.

Belangrijk is wel dat dit een review is en geen klinische effectiviteitsstudie. Het artikel levert dus geen nieuwe trialuitkomsten, effectgroottes of directe bewijsvoering dat één specifiek middel al bewezen de beste trip killer is. De auteurs eindigen daarom met een voorlopig farmacologisch kader en benadrukken dat dit juist een groot kennishiaat in het veld blootlegt.

In één zin: dit artikel laat zien dat er dringend meer systematisch onderzoek nodig is naar medicijnen die een ernstige psychedelische ontregeling veilig en doelgericht kunnen afzwakken of stoppen.