Topic starter
There is a nieuw wetenschappelijk artikel in Nature Medicine verschenen dat laat zien hoe klassieke psychedelica tijdelijk de samenwerking tussen grote hersennetwerken veranderen.
In it, we discuss:
De onderzoekers voerden een internationale mega-analyse uit van 11 onafhankelijke resting-state fMRI-datasets uit verschillende landen. Daarbij keken ze naar de acute effecten van psilocybine, LSD, DMT, ayahuasca en mescaline op de functionele connectiviteit in het brein. Functionele connectiviteit betekent hier dat hersengebieden tijdelijk meer of minder synchroon met elkaar actief zijn.
De belangrijkste bevinding is dat psychedelica vooral de koppeling tussen verschillende hersennetwerken verhogen. Dat geldt met name voor verbindingen tussen hogere associatienetwerken, zoals het default mode network en frontopariëtale netwerk, en meer sensorische of motorische netwerken, zoals visuele, somatomotorische en aandachtsnetwerken.
Dit nuanceert het populaire idee dat psychedelica vooral het default mode network “uitschakelen” of dat ze brede desintegratie in de hersenen veroorzaken. Volgens deze mega-analyse lijkt het beeld genuanceerder: psychedelica brengen de hersenen tijdelijk in een andere netwerktoestand, waarbij normaal meer gescheiden systemen sterker met elkaar gaan communiceren.
Er werden ook dalingen binnen sommige netwerken gezien, vooral binnen sensorische en motorische netwerken, maar deze effecten waren minder breed en minder robuust dan de toename in verbindingen tussen netwerken. De onderzoekers gebruikten onder andere Bayesiaanse modellen om beter onderscheid te maken tussen duidelijke patronen en effecten die door kleine datasets of analysemethoden kunnen worden beïnvloed.
Psilocybine en LSD lieten sterk vergelijkbare patronen zien. DMT leek in deze analyse een sterker effect te hebben, maar dat resultaat is gebaseerd op een kleine dataset. Mescaline leek deels op psilocybine en LSD. Ayahuasca week meer af van de andere psychedelica, maar ook daarvoor was de dataset klein, waardoor harde conclusies voorzichtig moeten worden geïnterpreteerd.
Belangrijk is dat dit onderzoek vooral gaat over acute hersenactiviteit tijdens de werking van psychedelica. Het bewijst dus niet direct dat deze netwerkveranderingen op zichzelf verantwoordelijk zijn voor therapeutische effecten. Wel helpt het artikel om beter te begrijpen waarom psychedelische ervaringen vaak gepaard gaan met veranderingen in waarneming, emotie, herinnering, betekenisgeving en perspectief.
In één zin: dit artikel laat zien dat psychedelica de hersenen niet simpelweg “aan” of “uit” zetten, maar tijdelijk de samenwerking tussen hersennetwerken herschikken.
Spoiler
New article description
Abstract in het kort
In deze internationale mega-analyse werden 11 onafhankelijke resting-state fMRI-datasets gecombineerd om te onderzoeken hoe klassieke psychedelica de hersenfunctie tijdelijk veranderen. De analyse omvatte psilocybine, LSD, DMT, ayahuasca en mescaline. De onderzoekers vonden vooral een toename in functionele connectiviteit tussen transmodale netwerken, zoals default en frontopariëtale netwerken, en unimodale of sensorimotorische netwerken, zoals visuele en somatomotorische netwerken. Ook subcorticale gebieden zoals caudatus, putamen, thalamus en cerebellum lieten veranderde koppeling met sensorimotorische netwerken zien. In tegenstelling tot sommige eerdere losse studies vonden de onderzoekers minder sterk en minder algemeen bewijs voor brede dalingen binnen netwerken. De studie biedt daarmee een meer probabilistische kaart van hoe psychedelica grootschalige hersennetwerken acuut reorganiseren.
Keywords: psychedelics; psilocybin; LSD; DMT; ayahuasca; mescaline; fMRI; functional connectivity; brain networks; default mode network; frontoparietal network; neuroimaging; brain circuit function.
Posted : 29 April 2026 09:09