Psilocybin in chronic suicidal thoughts: first open-label study shows hopeful results

There is a new scientific article verschenen over psilocybine bij chronische suïcidale gedachten. Het gaat om een open-label studie waarin één dosis van 25 mg synthetische psilocybine werd onderzocht bij mensen met langdurige suïcidale ideatie en therapieresistente depressieve klachten.

Waarom deze studie bijzonder is

Veel psychedelische onderzoeken sluiten mensen met duidelijke suïcidale gedachten juist uit. Dat is begrijpelijk vanuit veiligheid, maar daardoor blijft er weinig kennis over bij de groep die misschien juist behoefte heeft aan snelle en zorgvuldig onderzochte ondersteuning. In deze studie wilden de onderzoekers daarom specifiek kijken of psilocybine met intensieve psychologische begeleiding veilig onderzocht kan worden bij mensen met chronische suïcidale ideatie.

De onderzoekers benoemen in de video ook dat sommige mensen met suïcidale gedachten geleerd hebben om deze klachten te verbergen. Openheid kan eerder hebben geleid tot opname, verlies van autonomie of spanning in relaties. Daardoor is dit niet alleen een wetenschappelijke studie, maar ook een poging om een vaak uitgesloten groep beter te begrijpen.

What were the researchers investigating?

De studie werd uitgevoerd bij 20 volwassenen met een depressieve stoornis en chronische suïcidale gedachten. Deelnemers hadden minstens twee eerdere antidepressieve behandelingen gehad die onvoldoende hielpen. Mensen met een acuut plan en directe intentie tot suïcide werden niet geïncludeerd, waardoor het hier ging om chronische suïcidale ideatie zonder onmiddellijke intentie.

Alle deelnemers bouwden psychotrope medicatie vooraf af onder supervisie. Daarna volgden drie voorbereidende sessies met twee speciaal getrainde therapeuten, waaronder een psycholoog. Vervolgens kregen zij één orale dosis van 25 mg COMP360, een synthetische vorm van psilocybine, in een comfortabele behandelruimte. De sessie duurde ongeveer acht uur en werd gevolgd door integratiegesprekken in de dagen en weken erna.

De resultaten waren opvallend

De suïcidale ideatie werd gemeten met de Modified Scale for Suicidal Ideation, afgekort MSSI. De gemiddelde score daalde sterk na de psilocybinesessie. Op baseline was de gemiddelde MSSI-score 18,5. Na één week was dit 3,4, na drie weken 4,55 en na twaalf weken 5,5.

Bij het primaire meetmoment op week 3 had 75% van de deelnemers minstens 50% afname van suïcidale ideatie. Ook had 45% op dat moment volledige remissie volgens de MSSI-score. Na twaalf weken had 35% volledige remissie en nog eens 35% minimale resterende suïcidale ideatie. Samen betekent dit dat 70% na twaalf weken een MSSI-score van 0 tot 2 had.

Ook depressieve klachten namen af. De MADRS-score, een schaal voor depressieve symptomen, daalde eveneens duidelijk op week 1, week 3 en week 12. De onderzoekers zagen bovendien dat veranderingen in suïcidale ideatie en depressieve klachten sterk met elkaar samenhingen.

Een mogelijke aparte werking op suïcidale gedachten?

Een interessante nuance is dat de daling van suïcidale gedachten al zeer sterk zichtbaar was in week 1. De depressieve klachten leken daarna nog verder te verbeteren richting week 3. De onderzoekers speculeren daarom voorzichtig dat psilocybine-geassisteerde therapie mogelijk niet alleen via vermindering van depressie werkt, maar misschien ook rechtstreeks invloed heeft op factoren zoals hopeloosheid, vastzittende overtuigingen en de relatie tot de toekomst.

Dit is nog niet bewezen. Daarvoor is de studie te klein en ontbreekt een controlegroep. Wel past deze gedachte bij het idee dat psilocybine tijdelijk mentale flexibiliteit kan vergroten, waardoor sommige mensen hun eigen toekomst of situatie minder vast en uitzichtloos kunnen ervaren.

Niet iedereen reageerde goed

De onderzoekers beschrijven de uitkomsten ongeveer als een verdeling in drie groepen. Ongeveer een derde van de deelnemers had een robuuste respons die tot week 12 aanhield zonder antidepressieve medicatie. Een tweede derde had ook een duidelijke respons, maar startte tussen week 3 en week 12 opnieuw met medicatie. Het laatste derde deel reageerde niet duidelijk op de psilocybinebehandeling en bleef klachten houden.

Dit maakt de interpretatie belangrijk. De uitkomst van 70% met minimale of geen suïcidale ideatie na twaalf weken is opvallend, maar kan niet volledig aan psilocybine alleen worden toegeschreven. Meer dan de helft van de deelnemers startte of herstartte namelijk medicatie na week 3.

Safety and risks

Er werden geen ernstige bijwerkingen gemeld en niemand stopte met de studie vanwege bijwerkingen. Wel kwamen tijdelijke klachten voor zoals misselijkheid, hoofdpijn, angst, slapeloosheid en spanning. Eén deelnemer had tijdens de sessie een paniekaanval waarvoor lorazepam nodig was.

Belangrijk is dat twee deelnemers juist een toename van suïcidale ideatie lieten zien. Bij één deelnemer was dit tijdelijk en daalde de score later weer. Bij een andere deelnemer was de MSSI-score aan het einde van de studie hoger dan bij de start. Er werd geen behandel-gerelateerde psychose of aanhoudende manie of hypomanie gezien, maar deze verslechteringen laten wel zien dat dit geen risicoloze interventie is.

Wie reageerde minder goed?

In een verkennende analyse zagen de onderzoekers dat eerdere ECT vaker voorkwam bij non-responders dan bij responders. Ook leken hopeloosheid en pessimisme belangrijke signalen. Deelnemers die sterker instemden met gedachten zoals “het wordt nooit beter” en “ik heb geen toekomst” reageerden minder goed.

Dit is klinisch interessant, maar nog geen harde voorspeller. De groep was daarvoor te klein. Wel suggereert het dat voorbereiding, verwachtingswerk, vertrouwen, begeleiding en integratie mogelijk veel invloed hebben op het uiteindelijke effect.

Important nuance

Deze studie is veelbelovend, maar niet bewijzend. Er was geen placebogroep, geen actieve controlegroep en slechts 20 deelnemers. Ook vond het onderzoek plaats in een gespecialiseerd centrum met getrainde therapeuten en intensieve opvolging. De resultaten kunnen daarom niet zomaar worden vertaald naar gebruik buiten een gecontroleerde onderzoekssetting.

De juiste conclusie is dus niet dat psilocybine suïcidaliteit geneest. De betere conclusie is dat één begeleide psilocybinesessie in deze kleine open-label studie gepaard ging met een snelle en aanhoudende afname van suïcidale ideatie bij een deel van de deelnemers, terwijl vervolgonderzoek nodig blijft.

Why this research is important

Deze studie is belangrijk omdat mensen met chronische suïcidale gedachten vaak buiten psychedelisch onderzoek vallen. Daardoor weten we juist weinig over veiligheid en mogelijke werking bij een groep die extra kwetsbaar is. Dit onderzoek laat zien dat deze doelgroep onder strikte voorwaarden, met goede screening, voorbereiding, begeleiding, monitoring en nazorg, wel onderzocht kan worden.

Tegelijk laat de studie zien dat psilocybine-geassisteerde therapie niet voor iedereen helpend is. Een deel reageerde niet en twee deelnemers verslechterden. Dat maakt professionele begeleiding, zorgvuldige selectie en vervolgonderzoek essentieel.

In one sentence

Deze eerste open-label studie suggereert dat psilocybine met intensieve psychologische ondersteuning mogelijk samenhangt met een snelle vermindering van chronische suïcidale gedachten bij een geselecteerde groep, maar grotere gerandomiseerde gecontroleerde studies zijn nodig voordat er harde conclusies kunnen worden getrokken.

Important: bij acute suïcidale gedachten of direct gevaar is dit geen onderwerp voor zelfexperiment of uitstel van hulp. Neem dan direct contact op met de huisarts, crisisdienst of 113 Zelfmoordpreventie via 113 of 0800-0113.